Η πρόπτωση ορθού είναι η κατάσταση στην οποία τμήμα του ορθού χάνει την εσωτερική του στήριξη και γλιστρά έξω από τον πρωκτό. Στην αρχή ο ιστός εμφανίζεται μόνο στην κένωση και επανέρχεται μόνος του· με τον καιρό χρειάζεται επαναφορά με το χέρι και στα προχωρημένα στάδια μένει μόνιμα έξω.
Τα πρώτα συμπτώματα
Οι περισσότεροι ασθενείς παρατηρούν έναν μαλακό, υγρό όγκο που βγαίνει από τον πρωκτό κατά την κένωση. Συνυπάρχουν βλεννώδεις εκκρίσεις και συνεχής υγρασία γύρω από τον πρωκτό, ερεθισμός του δέρματος, ήπια αιμορραγία και αίσθημα ατελούς κένωσης. Στα όψιμα στάδια αδυνατίζει ο έλεγχος αερίων και κοπράνων.
Πρόπτωση ή αιμορροΐδες;
Οι δύο καταστάσεις συγχέονται συχνά, γιατί και οι δύο δίνουν ιστό στον πρωκτό. Στις αιμορροΐδες προβάλλουν ξεχωριστά «μαξιλαράκια» και η αιμορραγία είναι πιο έντονη. Στην πρόπτωση βγαίνει μια δακτυλιοειδής πτυχή του εντερικού τοιχώματος, φαρδύτερη, με ομόκεντρους κύκλους. Μια σύντομη πρωκτολογική εξέταση τις ξεχωρίζει με ασφάλεια.
Γιατί συμβαίνει
Η κύρια αιτία είναι η εξασθένηση των μυών και των συνδέσμων που συγκρατούν το ορθό. Πρώτη στη λίστα η χρόνια δυσκοιλιότητα και το πολύχρονο σφίξιμο, ακολουθούν οι πολλαπλοί τοκετοί, η ηλικία και ο χρόνιος βήχας. Το παρατεταμένο κάθισμα στην τουαλέτα προσθέτει σταθερή πίεση στο πυελικό έδαφος.
Πότε να δείτε γιατρό
Με την πρώτη αίσθηση ότι βγαίνει ιστός, ακόμη κι αν επανέρχεται μόνος του. Στα πρώιμα στάδια η θεραπεία της πρόπτωσης ορθού είναι απλούστερη και το αποτέλεσμα πιο σταθερό. Πώς λειτουργεί η μη χειρουργική προσέγγιση εξηγείται στο άρθρο πώς αντιμετωπίζεται η πρόπτωση ορθού χωρίς χειρουργείο.
Τα στάδια της πρόπτωσης
Η πρόπτωση εξελίσσεται σταδιακά. Στο πρώιμο, εσωτερικό στάδιο το τοίχωμα διπλώνει μέσα στο ορθό χωρίς να φαίνεται εξωτερικά — ο ασθενής νιώθει κυρίως δυσκολία στην κένωση. Αργότερα προβάλλει μόνο ο βλεννογόνος και τελικά ολόκληρο το τοίχωμα του εντέρου.
Το στάδιο καθορίζει και τη λύση: στα πρώιμα και μεσαία στάδια η θεραπεία της πρόπτωσης ορθού γίνεται συνήθως εξωνοσοκομειακά με τοπική αναισθησία, ενώ οι παραμελημένες πλήρεις πρόπτωσεις οδηγούν συχνότερα σε χειρουργείο.
Πώς γίνεται η διάγνωση στο ιατρείο
Η επίσκεψη είναι πιο σύντομη και πιο ήπια απ' όσο φοβούνται οι περισσότεροι. Ο γιατρός ακούει το ιστορικό, εξετάζει προσεκτικά την περιοχή και μερικές φορές ζητά ένα ελαφρύ σφίξιμο, ώστε η πρόπτωση να γίνει ορατή.
Δεν χρειάζεται νηστεία ούτε ειδική προετοιμασία. Σε ασαφείς περιπτώσεις προστίθεται μια σύντομη ενδοσκοπική ματιά, που ξεκαθαρίζει ταυτόχρονα την πηγή τυχόν αιμορραγίας ή εκκρίσεων.
Η καθημερινότητα μέχρι το ραντεβού
Μέχρι την εξέταση βοηθούν τα απλά: μαλακές κενώσεις με φυτικές ίνες και αρκετό νερό, όχι σφίξιμο, όχι παρατεταμένο κάθισμα στην τουαλέτα. Μετά από κάθε κένωση, ήπιος καθαρισμός με νερό αντί για έντονο σκούπισμα.
Είναι επικίνδυνη η πρόπτωση ορθού;
Δεν απειλεί τη ζωή, αλλά δεν υποχωρεί μόνη της και σταδιακά επιδεινώνεται. Σπάνια ο ιστός μπορεί να περισφιχθεί και να χρειαστεί επείγουσα φροντίδα.
Αφορά μόνο ηλικιωμένους;
Συχνότερη είναι μετά τα 50 και σε γυναίκες μετά από τοκετούς, όμως η χρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να τη φέρει νωρίτερα.
Περισσότερες ερωτήσεις ασθενών
Βοηθούν οι ασκήσεις πυελικού εδάφους;
Στηρίζουν τους μυς και ανακουφίζουν ήπια συμπτώματα, αλλά δεν επαναφέρουν μια εγκατεστημένη πρόπτωση. Λειτουργούν ως συμπλήρωμα της θεραπείας, όχι ως υποκατάστατό της.
Φταίει ο τοκετός;
Οι πολλαπλοί τοκετοί επιβαρύνουν το πυελικό έδαφος και ανήκουν στους βασικούς παράγοντες κινδύνου, δεν είναι όμως ο μόνος δρόμος — η χρόνια δυσκοιλιότητα φέρνει το ίδιο αποτέλεσμα και σε νεότερες ηλικίες.
Σχετικά άρθρα
Πώς αντιμετωπίζεται η πρόπτωση ορθού χωρίς χειρουργείο;