افتادگی مقعد چیست؟ علائم و علل

افتادگی مقعد (پرولاپس رکتوم) وضعیتی است که در آن بخشی از رکتوم تکیه‌گاه داخلی خود را از دست می‌دهد و از مقعد بیرون می‌زند. در آغاز، بافت فقط هنگام اجابت مزاج دیده می‌شود و خودبه‌خود بازمی‌گردد؛ با گذشت زمان باید با دست جا انداخته شود و در مراحل پیشرفته دائماً بیرون می‌ماند.

نخستین علائم

بیشتر بیماران توده‌ای نرم و مرطوب را حس می‌کنند که هنگام اجابت مزاج از مقعد بیرون می‌آید. ترشح مخاطی و رطوبت مداوم اطراف مقعد، تحریک پوست، خونریزی خفیف و احساس تخلیه ناقص روده نیز شایع‌اند. در مراحل دیرتر، کنترل گاز یا مدفوع ضعیف می‌شود.

افتادگی یا بواسیر؟

این دو اغلب اشتباه گرفته می‌شوند، چون هر دو بافتی در مقعد نشان می‌دهند. در بواسیر بافت به شکل گره‌های جدا بیرون می‌زند و خونریزی پررنگ‌تر است؛ در افتادگی، چینی حلقه‌ای از دیواره روده بیرون می‌آید که پهن‌تر است و دایره‌های هم‌مرکز دارد. معاینه کوتاه نزد متخصص، این دو را با اطمینان از هم جدا می‌کند.

چرا رخ می‌دهد

علت اصلی، ضعیف شدن عضلات و رباط‌هایی است که رکتوم را نگه می‌دارند. یبوست مزمن و سال‌ها زور زدن در صدر فهرست‌اند و زایمان‌های متعدد، افزایش سن و سرفه مزمن در ادامه می‌آیند. نشستن طولانی در توالت نیز فشار پیوسته‌ای بر کف لگن وارد می‌کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

از همان نخستین باری که بیرون آمدن بافت را حس کردید، حتی اگر خودش بازگردد. در مراحل اولیه درمان افتادگی مقعد ساده‌تر است و نتیجه پایدارتر. روش درمان بدون جراحی در مقاله درمان افتادگی مقعد بدون جراحی چگونه است توضیح داده شده است.

آیا افتادگی مقعد خطرناک است؟

جان را تهدید نمی‌کند، اما خودبه‌خود برطرف نمی‌شود و به‌تدریج بدتر می‌گردد. به‌ندرت بافت بیرون‌زده گیر می‌کند و به مراقبت فوری نیاز پیدا می‌شود.

آیا فقط سالمندان مبتلا می‌شوند؟

پس از پنجاه سالگی و در زنان پس از زایمان شایع‌تر است، اما یبوست مزمن می‌تواند آن را زودتر بیاورد.