بیشتر موارد خون هنگام اجابت مزاج از بواسیر یا شقاق است و فوریتی ندارد. اما نشانههایی هست که با آنها منتظر ماندن اشتباه است و شناختنشان اهمیت دارد.
نشانههای خطر
اگر خونریزی شدید است یا بند نمیآید، اگر خون تیره و مخلوط با مدفوع است، اگر همراه آن سرگیجه، تپش قلب یا ضعف عمومی دارید، و نیز در کاهش وزن بیدلیل یا تغییر پایدار اجابت مزاج — بیدرنگ کمک بخواهید.
محتملترین علت چیست
خون قرمز روشن در پایان اجابت مزاج، روی دستمال یا روی مدفوع، بیشتر از بواسیر یا شقاق میآید — بهویژه اگر درد هم باشد.
چرا خونریزی «بیخطر» هم معاینه میخواهد
حتی وقتی منبع بدیهی به نظر میرسد، تشخیص را باید پزشک بگذارد نه حدس؛ چون علتهای جدیتر همین شکایتها را میدهند. معاینه کوتاه است و درمان خونریزی مقعد در بیشتر موارد همان روز و بدون بستری انجام میشود. چگونگی یافتن منبع در مقاله منبع خونریزی مقعد چگونه پیدا میشود توضیح داده شده است.
رنگ و شکل خون چه میگوید؟
رنگ خون سرنخ مهمی درباره محل خونریزی است. خون قرمز روشن که روی سطح مدفوع یا دستمال دیده میشود، معمولاً از بخشهای پایانی روده یعنی مقعد و رکتوم میآید و بیشتر با بواسیر یا شقاق مرتبط است. هرچه منبع بالاتر باشد، رنگ خون تیرهتر میشود.
مدفوع سیاه و قیرمانند نشانهای است که نباید نادیده گرفته شود؛ این حالت میتواند از خونریزی در بخشهای بالایی دستگاه گوارش خبر دهد و ارزیابی سریع پزشکی میخواهد. دفع لختههای خونی فراوان نیز در همین گروه جای میگیرد.
چه کسانی باید محتاطتر باشند؟
برخی افراد با همان مقدار خونریزی، خطر بیشتری دارند. کسانی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، بیماران قلبی، مبتلایان به کمخونی و سالمندان در این گروهاند؛ زیرا بدن آنها افت حجم خون را دیرتر جبران میکند.
در این افراد حتی خونریزی بهظاهر کم، اگر تکرار شود، میتواند بهتدریج کمخونی بسازد. توصیه این است که مراجعه را به «بدتر شدن» موکول نکنند و در نخستین فرصت معاینه شوند.
تا رسیدن به پزشک چه کنیم؟
آرامش خود را حفظ کنید و از زور زدن بپرهیزید. اگر ضعف یا سرگیجه دارید، دراز بکشید، پاها را کمی بالا بگیرید و از رانندگی خودداری کنید. هیچ دارویی را خودسرانه شروع یا قطع نکنید.
زمان شروع خونریزی، رنگ خون، تعداد دفعات و داروهای مصرفیتان را یادداشت کنید؛ همین چند خط، کار تشخیص را برای پزشک بسیار سریعتر میکند. در بیشتر موارد درمان خونریزی مقعد سرپایی است و همان روز انجام میشود.
مقالات مرتبط
منبع خونریزی مقعد چگونه پیدا میشود؟
خونریزی مقعدی نشانه چه بیماریهایی است؟