Qısa cavab: Anal çatlaq (fissur) niyə yaranır? Qəbizlik, sərt nəcis, gücənmə, sfinkter spazmı və digər səbəblər. Xronik çatlağın yaranma səbəbləri.
Anal çatlaq ən çox sərt nəcis və qəbizlik zamanı gücənmə nəticəsində anal kanalın həssas dərisinin cırılması ilə yaranır. İshal, az lifli qidalanma, anal büzücü əzələnin yüksək gərginliyi (spazm) və bunun səbəb olduğu qan dövranı azalması, doğuş və anal travma da əsas səbəblər arasındadır. Nadir hallarda Crohn xəstəliyi və ya infeksiyalar atipik çatlaqlara səbəb ola bilər.
Ən çox səbəblər
- Qəbizlik və sərt nəcis — ən çox rast gəlinən səbəb; qəbizliyə nə yaxşı gəlir.
- Gücənmə — dəfetmə zamanı həddindən artıq təzyiq.
- İshal — tez-tez və turş nəcis dərini qıcıqlandırır.
- Sfinkter spazmı — büzücü əzələnin gərginliyi qan dövranını azaldır, sağalmanı çətinləşdirir.
- Doğuş və anal travma — mexaniki zədələnmə.
- Az lifli qidalanma — sərt nəcisə zəmin yaradır.
Xronik anal çatlaq niyə yaranır?
Kəskin çatlaq zamanı ağrı büzücü əzələnin spazmına səbəb olur; spazm qan dövranını azaldır, bu da sağalmanı ləngidir və çatlağın yenidən açılmasına gətirib çıxarır. Bu qapalı dövr çatlağın xronikləşməsinin əsas səbəbidir. Prosesin necə inkişaf etdiyini bu səhifədə oxuya bilərsiniz.
Mənbələr
Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim konsultasiyasını əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə üçün qəbula yazılın.
Səbəbləri tanıyıb fərdi qorunma planı qurmaq
Siyahıdakı səbəblərin çoxu idarə oluna biləndir: qəbizliyə meyilli adam lif-su-hərəkət üçlüyünü, ishala meyilli adam isə qıcıqlandırıcı qidaların tənzimini önə çəkməlidir. Yəni qorunma hamı üçün eyni resept deyil, öz risk amilinə görə qurulan plandır.
Bu planın ölçülə bilən hədəfi sadədir: nəcis nə bərk, nə də sulu olmalı, dəfetmə gücənməsiz keçməlidir. Bu hədəf tutulduqca çatlağın həm yaranma, həm təkrarlanma ehtimalı kəskin azalır.
Qadınlarda, yaşlılarda və gənclərdə fərqlər
Qadınlarda doğuş sonrası dövr ayrıca risk pəncərəsidir — çanaq dibinə düşən yük və qəbizlik üst-üstə düşür. Bu dövrdə yaranan çatlaq utanma səbəbilə gizlədilməməli, erkən müalicə olunmalıdır.
Yaşlılarda dərman mənşəli qəbizlik və toxuma elastikliyinin azalması ön plandadır; gənclərdə isə pəhriz dəyişiklikləri, az su və oturaq həyat əsas rol oynayır. Yaş qrupundan asılı olmayaraq nəticə eyni qapıya çıxır: sərt nəcis — cırılma — ağrı.
Təkrar-təkrar yaranan çatlaqda nə axtarılır?
Müalicə ilə sağalıb yenidən açılan çatlaqda əvvəlcə vərdişlər yoxlanılır: qəbizlik qayıdıbmı, məlhəm kursu yarımçıq qalıbmı. Çox vaxt cavab elə buradadır.
Vərdişlər qaydasında olduğu halda təkrarlanan, qeyri-adi yerləşimli və ya çoxsaylı çatlaqlarda isə Crohn xəstəliyi və infeksiyalar kimi zəmin səbəblər araşdırılır. Belə hallarda müalicə yalnız yerli deyil, səbəbə yönəlik qurulur — pillələr anal çatlağın müalicə bələdçisində izah olunub.
Əlaqəli məqalələr
Anal Çatlaq Necə və Neçə Günə Sağalır?
Anal Çatlaq (Makat Çatlağı / Fissur) Necə Müalicə Olunur?
Fissura Əti (Sentinel Pile) Nədir, Niyə Yaranır?