Anal fistula növləri nələrdir? Parks təsnifatı (intersfinkterik, transsfinkterik), sadə və mürəkkəb fistul fərqi və müalicəyə təsiri.
Son yenilənmə:
20 ildən artıq təcrübəmizlə müasir, cərrahiyyəsiz müalicə seçimləri təklif edirik. Əksər xəstələr üçün eyni gün konsultasiya mümkündür.
Qısa cavab: Anal fistula növləri nələrdir? Parks təsnifatı (intersfinkterik, transsfinkterik), sadə və mürəkkəb fistul fərqi və müalicəyə təsiri.
Anal fistullar (fistula) büzücü əzələ (sfinkter) ilə əlaqəsinə görə təsnif olunur. Parks təsnifatına görə əsas növlər: intersfinkterik, transsfinkterik, suprasfinkterik və ekstrasfinkterik. Praktikada fistullar həm də “sadə/mürəkkəb” və “aşağı/yuxarı” kimi qruplaşdırılır — bu bölgü müalicə üsulunu və inkontinens riskini müəyyən edir.
| Növ | İzah |
|---|---|
| İntersfinkterik | Ən çox rast gəlinən; daxili və xarici sfinkter arasında |
| Transsfinkterik | Hər iki sfinkteri keçir |
| Suprasfinkterik | Sfinkterin üstündən keçən mürəkkəb növ |
| Ekstrasfinkterik | Nadir; sfinkterdən kənar yol |
Sadə (aşağı) fistullarda müalicə nisbətən asan və uğur yüksəkdir. Mürəkkəb (yuxarı, şaxəli, təkrarlayan və ya Crohn ilə əlaqəli) fistullarda sfinkteri qoruyan üsullar seçilir.
Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim konsultasiyasını əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə üçün qəbula yazılın.
Anal kanalı əhatə edən büzücü əzələlər nəcis nəzarətini təmin edir. Fistulun bu əzələlərlə münasibəti üsul seçimini müəyyən edir: əzələdən az keçən yollar birbaşa açıla bilər, əzələnin böyük hissəsini kəsib keçən yollarda isə kəsmək nəzarət zəifliyi riski deməkdir.
Buna görə eyni diaqnozlu iki xəstədə tamam fərqli əməliyyatlar aparıla bilər. Təsnifat akademik detal deyil — inkontinens riskindən qorunmanın praktik alətidir.
Crohn xəstəliyi ilə əlaqəli fistullar ayrıca yanaşma tələb edir: burada cərrahiyyə ilə yanaşı bağırsaq iltihabının dərmanla nəzarəti də şərtdir, əks halda təkrarlanma qaçılmaz olur. Bu xəstələrdə qastroenteroloq və proktoloq birgə işləyir.
Əvvəllər əməliyyat keçirmiş və təkrarlayan fistullar da mürəkkəb qrupa daxildir: toxuma izlənmiş, anatomiya dəyişmiş olur. Belə hallarda MR xəritələməsi və mərhələli müalicə — əvvəl seton ilə sakitləşdirmə, sonra qəti addım — standart yanaşmadır.
Aşağı və sadə fistullarda fistulotomiya yüksək uğurla tətbiq olunur. Orta səviyyəli hallarda lazer və LIFT kimi sfinkter-qoruyucu üsullar ön plana çıxır; yuxarı və şaxəli fistullarda isə seton ilə hazırlıq mərhələsi çox vaxt ilk addımdır.
Hansı kombinasiyanın sizə uyğun olduğunu növ, əvvəlki müdaxilələr və sfinkter vəziyyəti birlikdə müəyyən edir. Üsulların hamısının təsviri anal fistulanın müalicəsi səhifəsində verilib.
Əməliyyatsız Anal Fistul Müalicəsi Necə Aparılır?
