Anal Polip Nədir, Niyə Yaranır və Necə Müalicə Olunur?

Qısa cavab: Anal polip nədir, niyə yaranır və necə müalicə olunur? Əlamətləri, kolonoskopiya ilə diaqnozu və polip-xərçəng əlaqəsi. Erkən müayinə vacibdir.

Tibbi baxış: Op. Dr. Yasir Gözü · Ümumi Cərrahiyyə və Proktologiya · Son yenilənmə: 20 iyul 2026

Anal polip anal kanalın və ya düz bağırsağın (rektumun) selikli qişasından qaynaqlanan törəmədir. Poliplərin böyük əksəriyyəti xoş xasiyyətlidir (bənign) və çox vaxt heç bir əlamət vermir — bəziləri isə dəfetmə zamanı qanama ilə özünü göstərir. Dəqiq növü və müalicəsi yalnız proktoloji müayinə, lazım olduqda isə kolonoskopiya ilə müəyyən edilir.

Anal polip nədir?

Polip selikli qişanın üzərində yaranan kiçik artımdır. İki əsas vəziyyət ayırd edilir: xroniki anal çat və ya qıcıqlanma nəticəsində yaranan xoş xasiyyətli fibroepitelial anal polip (hipertrofik anal papilla) və rektum/kolonun adenomatoz tipli polipləri. Növün müəyyənləşdirilməsi müalicə və izləmə planını təyin etdiyi üçün vacibdir.

Anal polip niyə yaranır?

• Xroniki qıcıqlanma və iltihab (uzunmüddətli anal çat, hemoroid)
• Yaşın artması (xüsusən 40 yaşdan sonra rektal poliplər üçün risk artır)
• Ailəvi/irsi meyllilik
• Az lifli qidalanma, piylənmə, siqaret və hərəkətsiz həyat tərzi
• Bağırsağın iltihabi xəstəlikləri

Anal polipin əlamətləri

Poliplər çox vaxt əlamətsiz olur və başqa səbəbdən aparılan müayinədə təsadüfən aşkarlanır. Ola biləcək əlamətlər:

• Dəfetmə zamanı və ya sonra parlaq qırmızı qanama (çox vaxt hemoroid və ya anal çatla qarışdırılır)
• Selikli (muxat) axıntı
• Dəfetmə vərdişində dəyişiklik
• Böyük və ya saplı polipdə anusdan sallanan kütlə hissi

Qanama bir çox xəstəlikdə görüldüyü üçün onu "sadəcə babasil" sayıb nəzərdən qaçırmaq düzgün deyil — səbəbi mütləq həkimə yoxlatdırın.

Diaqnoz və kolonoskopiya

Diaqnoz proktoloji müayinə, anoskopiya və rektoskopiya ilə başlayır. Kolonoskopiya həm poliplərin görülməsi, həm eyni seansda çıxarılması, həm də toxumanın laboratoriya (histoloji) müayinəsi üçün əsas üsuldur. Bu müayinə polipin növünü dəqiqləşdirir və müalicə planını istiqamətləndirir.

Anal polip necə müalicə olunur?

Müalicə polipin növünə və yerinə görə seçilir. Kiçik anal papilla və ya fibroepitelial polip sadə üsulla çıxarıla bilər. Rektum/kolon poliplərində isə çox vaxt kolonoskopiya zamanı polipektomiya (endoskopik çıxarma) aparılır. Çıxarılan toxuma mütləq patoloji müayinəyə göndərilir; nəticəyə görə təkrar izləmə (nəzarət kolonoskopiyası) planlaşdırıla bilər.

Anal polip və xərçəng əlaqəsi

Poliplərin çoxu xoş xasiyyətlidir və polipin olması xərçəng demək deyil. Lakin bəzi növ (adenomatoz) poliplər illər ərzində dəyişə bildiyi üçün onların erkən aşkarlanıb çıxarılması qoruyucu addım sayılır. Yəni məqsəd narahat olmaq deyil — polipi vaxtında görüb təhlükəsiz şəkildə çıxarmaqdır. Erkən diaqnoz bu prosesi asan və effektiv edir, buna görə qanama və digər əlamətləri gecikdirmədən yoxlatdırmaq önəmlidir.

Tez-tez verilən suallar

Anal polip təhlükəlidirmi?

Poliplərin çoxu xoş xasiyyətlidir. Növünü yalnız müayinə və patoloji nəticə təyin edir; erkən aşkarlama və çıxarılma ən təhlükəsiz yanaşmadır.

Anal polip öz-özünə keçirmi?

Xeyr, polip öz-özünə yox olmur. İzlənməli, yoxsa çıxarılmalı olduğunu həkim müəyyən edir.

Polip ilə babasili necə ayırmaq olar?

Əlamətlər, xüsusən qanama, oxşaya bilər; onları yalnız müayinə ayırd edir. Buna görə qanamanı özbaşına şərh etməyin.

Əlaqəli: rektal qanama niyə olur · hemoroid əlamətləri · nəcisdə qan rəngi · nə zaman proktoloqa

📞 Şikayətiniz üçün pulsuz konsultasiya: WhatsApp / Əlaqə [KLİNİKA: link]

Mənbələr

• NHS - Bowel polyps
• American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) - fascrs.org

Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim konsultasiyasını əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə üçün qəbula yazılın.