Qısa cavab: Nəcisdə qan rəngi nə deməkdir? Parlaq qırmızı, tünd və qara qanın (melena) mənası və hansı xəstəliyi göstərir?
Nəcisdə və ya tualet kağızında qanın rəngi qanaxmanın mənbəyi barədə mühüm ipucu verir. Parlaq (al) qırmızı qan adətən aşağı hissədən — anus və rektumdan (hemoroid, anal çatlaq) gəlir. Tünd qırmızı və ya şabalıdı qan daha yuxarı bağırsağı, qara, qatranvari qan (melena) isə yuxarı mədə-bağırsaq sistemini göstərə bilər. Rəng yönləndirici olsa da, dəqiq diaqnoz üçün müayinə şərtdir.
Qanın rənginə görə mümkün mənbə
| Qanın rəngi | Ehtimal olunan mənbə | Tez-tez səbəb |
|---|
| Parlaq / al qırmızı | Anus, rektum (aşağı) | Hemoroid, anal çatlaq |
| Tünd qırmızı / şabalıdı | Orta-yuxarı kolon, incə bağırsaq | Divertikul, iltihab, polip |
| Qara / qatranvari (melena) | Yuxarı mədə-bağırsaq | Mədə/onikibarmaq mənşəli qanaxma |
| Gözlə görünməyən (gizli) | İstənilən səviyyə | Nəcisdə gizli qan testi ilə aşkarlanır |
Hansı rəng daha təhlükəlidir?
Qara, qatranvari nəcis və ya çox miqdarda tünd qan daha ciddi qanaxmanı göstərə bilər və təcili qiymətləndirmə tələb edir. Parlaq qırmızı qan çox vaxt babasil/çatlaqla bağlı olsa da, davamlıdırsa yenə də yoxlanmalıdır. Diqqət əlamətləri.
Nə etməli?
Qanın rəngini, miqdarını və nə vaxtdan bəri davam etdiyini qeyd edin və proktoloqa məlumat verin. Səbəb müayinə və lazım olduqda kolonoskopiya ilə dəqiqləşir. Ümumi səbəblər üçün: rektal qanama niyə olur.
Mənbələr
Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim konsultasiyasını əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə üçün qəbula yazılın.
Bu mövzu ilə bağlı müalicə imkanları Anusdan qanaxma (rektal qanaxma) səhifəsində izah olunub.
Qan görəndə ilk 24 saatda nə etməli?
Birinci addım panikasız müşahidədir: rəngi, təxmini miqdarı, kağızda yoxsa nəcisə qarışmış olduğunu və yanaşı əlamətləri — ağrı, başgicəllənmə, zəiflik — qeyd edin. Bu məlumat həkim üçün ilk müayinə qədər dəyərlidir.
Bol və dayanmayan qanaxma, laxtalar, soyuq tər və taxikardiya təcili yardım səbəbidir. Belə deyilsə, yaxın günlərə planlı müayinə kifayət edir — amma “keçdi, unutdum” yanaşması yanlışdır: təkrarlanmasa belə mənbə dəqiqləşdirilməlidir.
Rəngdən başqa nəyə baxılır?
Qanın nəcislə münasibəti vacib ipucudur: üzərində zolaq şəklindədirsə mənbə çox vaxt anal kanaldır, kütləyə qarışıbsa daha yuxarını düşündürür. Selik və qan birlikdəsə iltihabi proseslər siyahıya əlavə olunur.
Dərman və qida təsirlərini də unutmamaq lazımdır: dəmir preparatları və bəzi qidalar nəcisi qaraldıb yalançı həyəcan yarada bilər. Fərq bundadır: dərman qaralması adi qoxulu və davamlıdır, əsl melena isə qatranvari, parlaq-yapışqan və kəskin qoxuludur — şübhədə qərarı analiz verir.
Müayinəyə hazır gəlmək
Qəbula gedərkən bu suallara cavabınız hazır olsun: qanaxma nə vaxt başladı, hansı tezliklə olur, rəngi necədir, dərman qəbulu varmı — xüsusən qan durulducular və dəmir. Varsa, əvvəlki kolonoskopiya nəticələrini götürün.
Mənbənin axtarışı mərhələli gedir və çox vaxt qısa anoskopiya ilə həll olunur; ehtiyac olduqda kolonoskopiya əlavə edilir. Bütün mümkün səbəblərin xəritəsi rektal qanamanın səbəbləri səhifəsində verilib.
Əlaqəli məqalələr
Anusdan Qan Gəlməsi (Rektal Qanama) Niyə Olur?
Hamiləlikdə Rektal Qanama (Anusdan Qan Gəlməsi)
Uşaqlarda Rektal Qanama (Anusdan Qan Gəlməsi)
