Qısa cavab: Anal abses (apse) nədir, niyə yaranır, əlamətləri və müalicəsi necə aparılır? Drenaj, antibiotik və fistula riski haqqında ətraflı bələdçi.
Anal abses (apse), anus və ya düz bağırsaq ətrafındakı toxumada irin toplanması ilə müşayiət olunan iti infeksiyadır. Ən çox anal kanaldakı kiçik vəzilərin (kript vəziləri) infeksiyalaşması nəticəsində yaranır. Əsas əlamətləri davamlı, zoqquldayan ağrı, şişkinlik, qızartı, istilik və çox vaxt atəşdir. Abses öz-özünə tam keçmir — əsas müalicəsi irinin cərrahi yolla boşaldılmasıdır (drenaj).
Anal abses nədir?
Anal (və ya perianal) abses, anus ətrafındakı yumşaq toxumada bağlı irin yığımıdır. Yerləşdiyi dərinliyə görə perianal, işiorektal, intersfinkterik və ya supralevator abses adlandırılır. "Apse" və "abses" eyni vəziyyəti bildirir; bu yazıda əsas termin kimi abses işlədilir.
Əlamətləri hansılardır?
- Anus ətrafında davamlı, zoqquldayan və ya təzyiqedici ağrı (oturarkən artır);
- Qırmızı, isti, şişkin və ağrılı sahə;
- Atəş, üşütmə və ümumi halsızlıq;
- Bəzən irinli və ya qanlı axıntı (abses öz-özünə deşilərsə).
Səbəbləri və risk amilləri
Ən çox səbəb anal vəzilərin tıxanıb infeksiyalaşmasıdır. Risk amilləri: diabet, zəif immunitet, iltihabi bağırsaq xəstəlikləri (Crohn), anal çatlaq (fissur), hidradenit və gigiyena problemləri.
Müalicəsi necə aparılır?
Anal absesin əsas müalicəsi drenajdır — irin yerli və ya ümumi anesteziya altında kiçik kəsiklə boşaldılır. Erkən drenaj ağrını sürətlə azaldır və infeksiyanın yayılmasının qarşısını alır. Antibiotik təkbaşına adətən kifayət etmir; yalnız müəyyən hallarda (selülit, atəş, diabet, immun zəiflik) əlavə olunur. Ətraflı: antibiotik kifayət edirmi.
Abses və fistula əlaqəsi
Drenajdan sonra xəstələrin bir hissəsində abses boşluğu ilə anal kanal arasında anal fistula (kanal) formalaşa bilər. Bu, təkrarlayan axıntı və şişkinliklə özünü göstərir və çox vaxt ayrıca müalicə tələb edir.
Diqqət əlamətləri — nə vaxt təcili həkimə?
Güclü ağrı, yüksək atəş, sürətlə böyüyən şişkinlik və ya yayılan qızartı təcili müdaxilə tələb edir. Absesi evdə deşməyə çalışmayın — proktoloqa müraciət edin.
Drenajdan sonra evdə qulluq
Sağalmanın böyük hissəsi evdəki qulluqdan asılıdır. Gündə bir neçə dəfə, xüsusən dəfetmədən sonra ilıq oturma vannası nahiyəni təmiz saxlayır və ağrını yüngülləşdirir. Yara sahəsini yumşaq şəkildə yuyub qurulayın, sarğını isə həkimin göstərdiyi kimi dəyişin.
Qəbizlikdən qorunmaq da qulluğun bir hissəsidir: lifli qidalar və kifayət qədər su dəfetməni asanlaşdırır, gücənməni azaldır.
Təkrarlanmanın qarşısını necə almaq olar?
Diabet kimi xroniki xəstəliklərin nəzarətdə saxlanması, anal çatlağın vaxtında müalicəsi və gigiyena qaydalarına əməl olunması riski azaldır. Drenajdan sonra davam edən axıntı və ya şişkinlik fistula əlaməti ola bilər — belə halda gecikmədən yenidən müayinə olunun. Ətraflı məlumat perianal abses səhifəsində verilib.
Xəstələrin verdiyi əlavə suallar
Drenaj ağrılı prosedurdurmu?
Xeyr; prosedur yerli və ya ümumi anesteziya altında aparılır. Sonrakı günlərdəki yüngül ağrı həkimin məsləhət gördüyü vasitələrlə idarə olunur.
Hansı hallarda xəstəxanada qalmaq lazımdır?
Əksər abseslər ambulator şəraitdə boşaldılır. Dərin yerləşən abseslərdə, yüksək atəşdə və ya diabet kimi risk amilləri olduqda qısa stasionar müşahidə tələb oluna bilər.
Əlaqəli: Perianal abses necə yaranır · antibiotik kifayət edirmi · anal fistula · təkrarlanırmı
Şikayətiniz üçün pulsuz konsultasiya: WhatsApp / Əlaqə
Mənbələr
Bu məqalə məlumat xarakterlidir və həkim konsultasiyasını əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə üçün qəbula yazılın.
Əlaqəli məqalələr
Anal Absesə Nə Yaxşı Gəlir?
Anal Abses Müalicəsində Antibiotik Kifayət Edirmi?
Perianal Abses Necə Yaranır?
